Rivojlanayotgan iqtisodiyot uçun nafaqat kuçli valyutaga, balki uning mahalliy bozorda ham, xorijda ham hamma uçun tuşunarli bölgan betakror ramziga ega böliş muhim. Bunday ramz şunçaki grafik belgi emas, balki milliy özlik, barqarorlik va mahalliy valyutaning mustahkamlanişi haqidagi bayonotga aylanadi.

Özbekiston Markaziy banki milliy valyuta ramzi uçun tanlov eʼlon qilganda, biz tanlovga öz loyihamizni tayyorladik. Söm uçun betakror va esda qolarli ramz yaratiş kerak edi. Bu belgi mamlakatning yangi vizual identifikatsiyasining ajralmas qismiga aylanişi, jahon standartlariga javob berişi va Özbekistondagi yangi özgarişlar tölqinini aks ettirişi lozim edi. Bundan taşqari, u mamlakat içida ham, undan taşqarida ham kundalik foydalaniş uçun amaliy va qulay bölişi kerak edi. Bu keng kölamli vazifa edi va biz unga butun kuçimiz bilan kirişdik.

Bunday belgini yaratiş moliyaviy belgilardan foydalanişning majburiy parametrlari va qoidalarini çuqur tahlil qilişni, şu bilan birga ijodiy yondaşuvni talab qiladigan murakkab vazifadir.
Şu sababli valyuta belgilari öz mamlakatlarining madaniy va moliyaviy makoni qismiga qanday aylanganini tuşuniş uçun grivna, tenge, rupiya, rubl va boşqa valyutalar belgilarining yaratiliş tarixini tahlil qilişdan boşladik.

Bu ramzlarning har biri şunçaki harf yoki belgi emas, balki grafikaga yaşiringan metafora. Ularning köpçiligida aynan pul belgisi ekanini anglatadigan xarakterli elementlar ham bor. Masalan, ustidan tortilgan çiziqlar köplab valyuta ramzlariga xos anʼanaviy elementdir.

Bundan taşqari, valyuta belgilariga qöyiladigan zamonaviy talablarga eʼtibor qaratdik:
• Universallik va masştablaş imkoniyati: Belgi özbek tilida sözlaşuvçi auditoriyaga ham, xorijliklarga ham tuşunarli bölişi kerak.
• Grafik soddalik: Mobil ilovalardan tortib bosma hujjatlargaça turli formatlarda ixçamlik va foydalaniş qulayligi.
• Intuitivlik: Ramz Özbekiston va valyuta bilan assotsiatsiya uyğotişi, şu bilan birga jahon grafik anʼanasi bilan aloqani saqlab qolişi kerak.
• Şriftdan mustaqillik: Belgini öqiluvçanlikni yöqotmagan holda turli şrift tizimlariga kiritiş imkoniyati.
• Qölda yoziş qulayligi: Buning uçun özbek yozuvi va lotin alifbosining xususiyatlarini hisobga oliş muhim.

Bu tayyorgarlik bosqiçi ramz javob berişi kerak bölgan asosiy mezonlarni aniqlaşimizga yordam berdi.
Belgining milliy özligini taʼkidlaş uçun özbek yozuvidagi tilda kabi diakritik elementlarni ham örgandik. Bu tahlil ham estetikaga, ham funksionallikka asoslangan konsepsiyalarni şakllantiriş imkonini berdi.

Ligaturalar yaratişdan tortib yetakçi şrift dizaynerlari bilan maslahatlaşuvlargaça işning har bir bosqiçi betakrorlik, soddalik va universallik örtasidagi muvozanatni topişga qaratildi. Natijada Özbekistonning madaniy va iqtisodiy intilişlarini özida mujassam etgan va uning yangi imijining bir qismiga aylanadigan ramzni tanladik.

Söm belgisini işlab çiqiş jarayoni betakror sayohatga aylandi: biz har biri öz yondaşuvi va urğulariga ega bir neçta konsepsiya ustida işladik. Özbekiston uçun yangi davr ramziga aylana oladigan eng maqbul yeçimga keliş uçun har bir variantning kuçli va zaif tomonlarini batafsil örgandik.

Birinçi va ikkinçi konsepsiyalar «S» grafemasiga asoslangan edi, bu ularni vizual jihatdan jahon valyuta ramzlariga yaqinlaştiradi. Biroq ixçamligiga qaramay, bu variantlar yuksak maqsadlarimizga töliq javob bermadi. Birinçi konsepsiya grafik elementlar bilan ortiqça yuklangan bölib çiqdi, ikkinçisi esa Ukraina grivnasiga öxşab ketardi va bu uning betakrorligini şubha ostiga qöyardi.

Uçinçi konsepsiya tubdan boşqaça yondaşuvni taklif etdi. Biz «S» va «UZ» harflaridan voz keçib, Özbekiston gerbi va bayroği şakllari kabi milliy ramzlardan ilhomlangan holda «U» grafemasiga eʼtibor qaratdik.

Natijada ikki gorizontal çiziq bilan kesilgan «U» belgisi paydo böldi. Bu belgi milliy özlik va jahon standartlari örtasidagi muvozanat timsoliga aylandi.

Çiziqlar qöşilgan «U» şakli nafaqat barqarorlik va işonçlilikni, balki valyutalarni belgilaşning xalqaro anʼanalari bilan boğliqlikni ham ifodalaydi. Bu ramz şriftdan yuqori darajada mustaqil: u har qanday garnituraga oson kiradi va kiçik ölçamlarda ham vizual aniqligini saqlaydi.

Uçinçi konsepsiyaning afzalliklari yaqqol: u sodda, universal va betakror. Ikki çiziq bilan kesilgan «U» belgisi Özbekistonga işora qiladi va ixçamligi bilan ajralib turadi, şu bilan birga millat va uning yuksak maqsadlari bilan madaniy boğliqlikni saqlaydi.